Powinność i bunt. Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie 1944-2004

17 IX - 24 X 2004

we współpracy z Narodową Galerią Sztuki Zachęta

Świadomość zbliżającego się jubileuszu 100-lecia Akademii była w kilku ostatnich latach powodem poświęconych tej okazji spotkań, narad, a nawet nieformalnych korytarzowych dyskusji. Na jednym z zebrań (…) prof. Jacek Sempoliński powiedział, że jego zdaniem wystawa, by odniosła sukces i została zapamiętana, powinna wywołać „awanturę” (…). Słowem tym poruszył lawinę.

(…)

Wystawa ma charakter problemowy. W ujęciu synchronicznym ukazuje dwa oblicza Akademii. Po pierwsze – jako instytucji o oczywistych powinnościach wobec państwa, sztuki, tradycji i kultury narodowej. Po drugie – jako żywego środowiska artystów starych i młodych, którzy w poszukiwaniu nowych koncepcji sztuki buntują się wobec instytucjonalnych powinności, zastanych wzorców i stereotypów. Powinność i bunt tworzyły i tworzą obraz Akademii.

Oto przykładowe opozycje:

powinność	bunt
wobec państwa, narodu	anarchizm
sztuki (doskonałość)	szukanie pełni, spontaniczność
tradycji (akademickiej)	innowacyjność
instytucja	środowisko
klasyka	nowatorstwo
postawa państwowotwórcza	postawa kontestująca
ojczyzna	gombrowiczowska „synczyzna”
harmonia	kultywowanie chaosu

Grzegorz Kowalski, Maryla Sitkowska

kuratorzy wystawy, ze wstępu do katalogu